گل زعفران

زعفران ارزشمندترين ادويه جهان

زعفران ارزشمندترين ادويه جهان حسين علي اسدي دانش آموخته کارشناسي ارشد علوم باغباني دانشگاه تربيت مدرس چکيده زعفران يکي از ارزشمندترين رستني¬هاي ايران است كه با رنگ و رايحه¬اي دل انگيز و مزه¬اي دلپذير جهانيان را مجذوب خود کرده است. زعفران از زمان¬هاي بسيار دور در ايران کشت مي¬شده و ايران را خاستگاه اين گياه مي¬دانند. در حال حاضر ايران بزرگترين توليد کننده زعفران در دنيا است. همچنين به دليل شرايط خاص آب و هوايي موجود در کشور زعفران توليد شده در ايران از بالاترين کيفيت برخوردار است. کلاله¬هاي زعفران که قسمت تجارتي زعفران را تشکيل مي¬دهد، نه تنها در صنايع غذايي، شيريني پزي و نوشابه سازي مصرف مي¬شود، بلکه خاصيّت دارويي داشته و به عنوان اشتهاآور، هضم کننده غذا، آرامبخش و ضد درد نيز مورد استفاده قرار مي¬گيرد. زعفران گياهي چند ساله است و فقط در يک سال هزينه کشت دارد و در مقابل چندين سال متوالي قابل بهره¬برداري است. همچنين وزن کم، عدم نياز به وسايل حمل و نقل مخصوص و سهولت نگهداري آن از ديگر مزاياي کشت اين گياه مي¬باشد. زعفران گياهي کم توقع است و از بازدهي اقتصادي بسيار مناسبي نيز برخوردار است و همچنين زمان مصرف آب در زراعت زعفران موقعي از سال است که ساير محصولات به آب نيازي نداشته يا حداقل با مشکل کم آبي مواجه نمي¬باشند. بنابراين با توجه به شرايط خاص اقليمي کشورمان که آب يکي از عوامل محدود کننده در توسعه کشاورزي است، زعفران گياه مناسبي براي کاشت در مناطق خشک و نيمه خشک کشور مي¬باشد. کلمات کليدي: زعفران، خواص دارويي، مواد مؤثره، کاشت، داشت و برداشت. مقدمه زعفران يکي از قديمي¬ترين گياهان ادويه¬اي و دارويي است که همواره مورد توجه مردم بوده است. عده اي از پژوهشگران منشأ زعفران را ايالت قديم ماد ايران مي¬دانند (1)، در حالي¬که عده¬اي ديگر مبدأ زعفران را منطقه وسيع¬تري از زمين مي¬دانند و معتقدند که منشأ زعفران يونان، ترکيه، آسياي صغير و ايران مي¬باشد و سپس کشت آن از مشرق تا شمالي¬ترين نقاط هندوستان و چين و از غرب تا اسپانيا گسترش يافته¬است (4). با توجه به شرايط اقليمي کشور ما که آب يکي از عوامل اصلي محدود کننده توسعه کشاورزي است، زعفران اين گياه کم توقع از بازده اقتصادي بالايي برخوردار است. زيرا زمان مصرف آب در زراعت زعفران موقعي از سال است که ساير محصولات به آب نيازي نداشته يا حداقل با مشکل کم آبي مواجه نمي¬باشند. اين گياه در دوران خواب زمستاني هم نياز به آبياري ندارد و رويش گياه زعفران در فصل سرد پائيز و زمستان موجب مي¬شود که اين گياه آفات و بيماري¬هاي مهمي نداشته و به سمپاشي¬هاي مکرر نياز ندارد. سرزمين پهناور ايران قطعاً بزرگترين توليد كننده زعفران جهان است و به دليل دارا بودن تنوع آب و هوايي، بسياري ازمحصولات باغي و زراعي از جمله زعفران آن، داراي بالاترين درجه كيفيّت مي¬باشد. گل زعفران در بسياري از استان¬هاي ايران كشت مي¬شود، ليكن بيشترين مقدار زعفران كشور در استان خراسان توليد مي¬گردد. ايران با سطح زيركشتي در حدود 41325 هكتار و توليد ساليانه 150 تا 170 تن زعفران، با بيش از 80% توليد جهاني، بزرگترين توليد كننده زعفران از نظر كميّت و كيفيّت در سطح جهان مي¬باشد. كشور يونان با توليد ساليانه 7/5 تن، مراكش 3/2 تن، كشمير 3/2 تن، اسپانيا 1 تن و يا كمتر، ايتاليا 1/0 تن يا كمتر پس از ايران به ترتيب مقام¬هاي دوم تا ششم توليد زعفران جهان را در اختيار دارند. در دهه اخير، تعداد كشورهاي خريدار زعفران ايران افزايش يافته و در سال 1380 ايران زعفران را به 43 كشور صادر کرده است. کشت زعفران در حال حاضر در ايران به استان خراسان جنوبي (95 درصد) و استانهاي اصفهان، کرمان، مرکزي، يزد، کرج و فارس (5 درصد) منحصر گرديده است (1). همچنين کشت زعفران علاوه بر ايران و اسپانيا در کشورهاي فرانسه، يونان، الجزاير، مصر، مراکش، ايتاليا، آلمان، استراليا، مکزيک، هندوستان، پاکستان، چين و ترکيه کم و بيش متداول شده¬است (4 و 6). در حال حاضر حدود 100 هزار خانوار در فرآيند کاشت، داشت و برداشت زعفران فعاليت مي¬کنند و جمعيت 500 هزار نفري مخصوصاً در نواحي گرم و خشک و کويري کشور در استان خراسان از طريق زعفران امرار معاش مي¬کنند (6). تقاضاي فعلي جهان حدود 170 تن مي¬باشد و با توجه به کاربردهاي فراوان زعفران، اگر هر نفر 25/0 گرم زعفران در سال مصرف کند، جمعيت 6 ميلياردي جهان متقاضي 1500 تن زعفران خواهد بود و اين تقاضا فقط براي مصرف شخصي است و مصارف دارويي و غذايي بر آمار فوق افزوده خواهد شد (6). زعفران گياهي چند ساله است و فقط در يک سال هزينه کشت دارد و در مقابل چندين سال متوالي قابل بهره¬برداري است. همچنين وزن کم، عدم نياز به وسايل حمل و نقل مخصوص و سهولت نگهداري آن باعث ترقي قيمت آن مي¬شود. مشخصات گياهشناسي زعفران زعفران با نام علمي Crocus sativus L. گياهي چند ساله، متعلق به خانواده زنبقيان Iridacea)) و راسته ليليال¬ها (Liliales) مي¬باشد. اين گياه علفي، بدون ساقه و پيازدار است و پياز آن از نوع كُرم (corm) و برخلاف پياز خوراكي كه از يك ساقه كپه¬اي محصور در برگهاي اندوخته¬اي تشكيل شده است، پياز زعفران يك ساقه زيرزميني مدور، سخت، گوشتدار و توپر بوده که از پوسته¬هاي فيبري قهوه¬اي رنگي پوشيده شده¬است. اين ساقه¬هاي زيرزميني در اصطلاح باغباني پداژه و در گياهشناسي به بنه نيز معروف است. هر پياز بسته به زمان آبياري قبل، بعد و يا همزمان با گلدهي، 6 تا 9 برگ باريك نظير برگ علفهاي چمني توليد مي¬کند. در قسمت فوقاني کورم بسته به درشتي آن 4-1 جوانه رأسي ديده مي¬شود که اين جوانه¬ها بعداً وظيفه ايجاد گل و برگ را به عهده دارند و از هر جوانه رأسي معمولاً يک و بندرت 2 تا 3 گل به رنگ بنفش، ظاهر مي¬شود. ارتفاع زعفران 10 تا 15 سانتي¬متر است. مجموعه برگ¬ها و گل¬ها در داخل يک پوشش نازک و سفيد رنگ به نام چمچه (Spathe) که از روي پداژه مي¬رويد، قرار دارد. چمچه اولين اندامي است که سطح خاک را شکافته و از خاک بيرون مي¬آيد. گلها ابتدا به صورت غنچه بوده که با تابش آفتاب باز مي¬شوند. گل¬ها معمولاً در اوايل پائيز ظاهر مي¬شوند. برگ¬ها معمولاً بعد يا همزمان با ظهور گل، ظاهر مي¬شوند. گلهاي زعفران داراي 3 گلبرگ و 3 كاسبرگ تغيير شكل يافته به رنگ بنفش، 3 پرچم، (طول ميله آن دو برابر بساك زردرنگ است) و مادگي با يک تخمدان كه در مركز گل قرار گرفته، تشكيل شده¬است. از قسمت تخمدان خامه باريك و بلندي به رنگ زرد روشن به طول 7 تا 10 سانتي¬متر خارج مي¬گردد و در انتها به سه کلاله بوقي شکل به رنگ قرمز عنابي که طول هر رشته 2 تا 3 سانتي¬متر است ختم مي¬شود. اين سه کلاله پس از خشک شدن، زعفران تجاري را تشکيل مي¬دهند که معطر و داراي بوي تند و طعمي تلخ است. تعداد برگ¬هاي هر پداژه که داخل يک چمچه قرار دارد بين 3 تا 20 عدد و طول برگ¬ها 19 تا 60 سانتي¬متر و عرض آن¬ها بين 3 تا 6 ميلي¬متر است. تكثير زعفران به وسيله پياز توپر (Corm) صورت مي¬گيرد، زيرا به علت تريپلوئيد بودن گياه، بذري در آن توليد نمي¬شود. جنس زعفران داراي طيف وسيعي از نظر تعداد كروموزوم مي¬باشد ولي در تمامي منابع زعفران خوراكي 2n=24 ذكر شده¬است. پيازچه¬هاي جديد اغلب در بالا و تعداد کمي هم در اطراف و قاعده پياز قبلي به وجود مي¬آيد (4 و 2). شکل زير اندام¬هاي گياه زعفران را نشان مي¬دهد. شکل 1- اندام¬هاي گياه زعفران ترکيب شيميايي کلاله زعفران حاوي مواد معدني، آب، موسيلاژ، چربي، موم و يک اسانس معطر با کمي سينئول (Cineol) و مواد مؤثره از سه هتروزيد به نام پيکرورتين (Picroretine)، پيکروکروسين (Picrocrocine) و کروسين (Crocine) مي¬باشند (4). كلاله زعفران كه در واقع قسمت اصلي زعفران تجارتي را تشكيل مي¬دهد داراي رنگ، طعم و عطر مخصوصي است كه هر يك از اين ويژگي¬ها مربوط به يك¬دسته از تركيبات شيميايي خاص مي¬باشد كه تاكنون برخي از آنها شناخته شده است. رنگ زعفران عامل اصلي ايجاد قدرت رنگي کلاله¬هاي زعفران تركيبي بنام كروسين به فرمول شيميايي O24 H64 C44 مي¬باشد. كروسين يكي از چند كاروتنوئيد محدود موجود در طبيعت است كه به آساني در آب حل مي¬شود. اين حلاليّت يكي از دلايل كاربرد وسيع آن به عنوان رنگ دهنده در مواد غذايي و دارويي نسبت به ساير كاروتنوئيدها مي¬باشد. اين ماده براي اوّلين بار توسط Solomon و Carrar به شكل كريستال بدست آمد. علاوه بر كروسين، زعفران حاوي آگلــيكون كروستين به صــورت آزاد و مقادير كمي رنگدانه آنتوسيانين مي¬باشد. همچنين رنگدانه¬هاي محلول در چربي شامل ليكوپن، آلفا كاروتن، بتا كاروتن و زيگزانتين در آن وجود دارد. قدرت رنگي زعفران يكي از پارامترهاي عمده تعيين كننده كيفيّت زعفران مي¬باشد كه با اندازه¬گيري ميزان تركيبات رنگي موجود در آن در طول موج 443 نانومتر بوسيله اسپكتروفتومتر مورد ارزيابي قرار مي¬گيرد (4 و 5). طعم زعفران عمده¬ترين تركيب ايجاد كننده طعم تلخ در زعفران گليكوزيدي بي¬رنگ بنام پيكروكروسين با فرمول شيميايي C16 H26 O7 است. اين ماده تلخ و قابل تبلور است و از طريق هيدروليز اسيد، گلوكز و آلدئيدي بنام سافرانال توليد مي¬كند (4 و5). تركيبات معطره عطر زعفران مربوط به روغن¬هاي فرار موجود در آن مي¬باشد. اين ماده بسيار روان و مايعي بي¬رنگ از رده ترپن¬ها (C10H16) است که بوي شديد زعفران مربوط به آن مي¬باشد. اسانس¬هاي استخراجي به سادگي اکسيژن جذب نموده و به مايع غليظ و قهوه¬اي رنگي به نام سافرانال C10H14O2 تبديل مي¬شوند. اسانس¬هاي روغني زعفران فوق العاده ناپايدار مي¬باشند و در تجارت قابل عرضه نمي¬باشند، ولي به جاي آنها تنتور الکلي زعفران جهت عطر و طعم دهندگي به غذا و استفاده در عطرسازي به کار مي¬رود (4 و 5). مهمترين تركيبات موجود در زعفران شامل تركيبات زرد رنگ كه به خوبي در آب محلول¬اند (مشتقات كروستين)، تركيبات تلخ از جمله پيكروكروسين كه به ويژه مقوي معده مي¬باشند، مواد معطر (اسانس) كه مهمترين تركيب آن سافرانال مي¬باشد و گاهي تا 1 درصد زعفران را تشكيل مي¬دهد، روغن ثابت به ميزان حداكثر 10 درصد، رطوبت حدود 13-10 درصد و تركيبات معدني که در حدود 5 درصد مي¬باشد (4 و5). بطور اصولي تغييرات آب و هوا و شرايط جغرافيايي بر روي كميّت و كيفيّت مواد مؤثر گياهان كاملاً تأثير گذار است و گياهاني كه در نقاط مختلف دنيا كشت و برداشت مي¬شوند، ممكن است داراي مواد و درنتيجه اثرات مختلف و يا ارزش¬هاي درماني و يا مثلاً سمي مختلف باشند. يكي از مواد موجود در زعفران كه مقادير زياد آن باعث سميت مي¬شود، ماده¬اي به نام Safranal است كه جزو مواد اصلي زعفران است. تحقيقات انجام شده در ايران نشان مي¬دهد كه زعفران ايراني داراي درصد كمتري از Safranal نسبت به زعفران نقاط مختلف جهان است و اين مسئله يكي از بزرگترين مزيت¬ها و تفاوت¬هاي بين زعفران ايراني و غير ايراني است. خواص دارويي زعفران زعفران به عنوان يک گياه دارويي و ادويه¬اي از زمان¬هاي بسيار قديم مورد استفاده بوده است. در يونان قديم از زعفران به عنوان دارو و در علم طب به منظور معالجه بسياري از بيماريها مانند چشم درد و امراض زنانه استفاده مي¬شده¬ است (1). همچنين از زعفران بعنوان مسکن سرفه و برونشيت¬هاي مزمن و تسکين درد دندان و رفع حالات تشنجي و بي¬خوابي و دفع سنگ کليه و صفرا و قاعده آور و تقويت کننده بينايي و درمان اسهال نام برده شده¬است (6). در طب عوام نقاط مختلف جهان، زعفران به عنوان آرام بخش، ضد اسپاسم، اشتهاآور و مقوي معده استفاده مي¬شود. در كشور آلمان زعفران به عنوان آرام بخش، درمان درد معده و شكم و آسم مصرف مي¬شود. شرايط مناسب براي کاشت زعفران زعفران گياهي نيمه گرمسيري است که در اغلب مناطق ايران که داراي زمستانهاي ملايم و تابستانهاي گرم و خشک باشد به¬خوبي مي¬رويد. مقاومت زعفران در برابر سرما زياد است و تا حدود 20 درجه سانتيگراد زير صفر را به خوبي تحمل مي¬کند. از نظر خاک زعفران طالب زمينهاي شيرين، حاصلخيز با بافت متوسط (لومي، سيلتي، شني رسي) و آهک دار با pH بين 8-7 مي¬باشد. پياز زعفران پس از پايان دوره رشد و نمو پائيزه و زمستانه بر حسب آب و هواي منطقه رويش معمولاً از اواخر فروردين تا ارديبهشت به مرور به خواب مي¬رود. در دوره خواب يا استراحت تابستاني، بارندگي و آبياري براي زعفران مضر است (4). کاشت زعفران براي رشد و پرورش گياه زعفران زمين بايد حاصلخيز و خاک آن سبک باشد. براي تهيه زمين در زراعت مکانيزه زمين را در پائيز سال قبل از کشت بعد از پخش کود حيواني به مقدار 80-40 تن در هکتار و کود شيميايي فسفر و پتاس مورد نياز بايد با گاو آهن شخم عميق زد. سپس در بهار پس از قطع باران¬هاي بهاري و انجام يک شخم متوسط يا دسيک، ضمن سله شکني زمين را از وجود علفهاي هرز پاک کرده و در اوايل بهار زمين را به صورت جوي و پشته در آورده و براي کشت پياز آماده مي¬کنند. عمق و عرض جوي¬ها در حدود 25-20 سانتي¬متر و فاصله جوي¬ها از يکديگر حدود 45-35 سانتي¬متر است (6). کشت زعفران از طريق پياز آن صورت مي¬گيرد. پيازها بايد سالم، بدون زخم و عاري از هر گونه آفت و بيماري باشند. بنابر اين بهتر است پيازها قبل از کاشت با سموم قارچ¬کش از قبيل سرزان، تري تزان و گرامينون به نسبت 300 تا 500 گرم سم براي يکصد کيلوگرم پياز بر عليه بيماريهاي قارچي ضد عفوني شوند (4). معمولاً پيازهايي که اندازه آنها بين فندق و گردو است براي بذر انتخاب مي¬شوند. موقع کاشت بايد غلاف پوست قهوه¬اي پيازها را با دقت جدا کرد، بطوريکه آخرين لايه روي پياز باقي بماند. مقدار پياز براي کاشت در هکتار بسته به ريزي و درشتي و تعداد آنها در هر چاله بين 5-3 تن متفاوت است (3). فواصل خطوط کاشت معمولاً بين 30 تا 20 سانتي¬متر و فاصله پيازهاي روي خطوط بين 10-5 سانتي¬متر است. عمق کاشت بسته به شرايط آب و هوايي بين 20-10 سانتي¬متر است. کشت پيازها در عمق 20 سانتي¬متر سبب مي¬شود که پيازها در زمستان از سرما و يخبندان و در تابستان از گرمازدگي مصون باشند. در مناطق گرمسيري عمق کم کاشت پيازها موجب مي¬شود که دوره خواب تابستاني پيازها طولاني گردد و احتمالاً گل کردن پيازها با زمان يخبندان مواجه شود (4). زمان کاشت پياز زعفران از موقع خزان بوته¬ها يعني از اوايل خرداد تا اواسط مهر ماه مي¬باشد. ولي بهتر است از کشت پياز در تير و اوايل مرداد ماه خودداري کرد، زيرا در اين فاصله هوا و زمين بسيار گرم و رطوبت نسبي هوا کم است و احتمال دارد رطوبت پيازها به هنگام جابجايي و کشت از بين رفته و به آنها آسيب برسد (4). عمليات داشت 1- آبياري زعفران داراي 4 دوره آبياري مي¬باشد که آب اول در زعفران خيلي مهم است و تمام نقاط زمين بايد بطور کافي و يکنواخت آب بخورد، تا گلهاي يک قطعه بطور همزمان بيرون آيند. بعد از 4-3 روز و آماده شدن زمين، بوسيله دندانه سله شکني مي¬کنيم تا کودها بيشتر با خاک مخلوط شوند و جوانه¬هاي گل زودتر از درون خاک خارج شوند. از آنجايي که گلهاي زعفران قبل از باز شدن برگها ظاهر مي¬شوند، آبياري اوّل بايد بموقع و حتماً در اواسط مهرماه انجام شود. اگر آبياري زودتر از مهرماه، يعني در شهريور يا مرداد انجام شود، به جاي رشد گلها، اول برگها سبز مي¬شوند. در اينصورت برداشت گل مشکل شده و کيفيت زعفران پائين مي¬آيد. بعد از آبياري اول تا برداشت محصول مزرعه نبايد آبياري شود. برگها پس از جمع کردن محصول در ماه¬هاي آبان و آذر شروع به رشد مي¬کنند و تا فروردين سال بعد در صورت مساعد بودن شرايط باقي مي¬مانند. در ارديبهشت برگها پژمرده شده و از بين مي¬روند. از زمان برداشت گلهاي زعفران تا برداشت برگها 2 مرتبه زمين را آبياري مي¬کنند. مرحله اول در اوايل آبان ماه (بعد از برداشت گلها) و مرحله دوم 20 روز بعد از عيد مي¬باشد (3). 2- وجين علفهاي هرز وجين زماني در مزرعه انجام مي¬شود که علفهاي هرز مشاهده شوند. بايد سعي شود در موقع وجين کردن به پيازها آسيبي وارد نشود. اوّلين وجين زعفران بعد از برداشت گلها، دوّمين آن در صورت لزوم به فاصله حدود يکماه و قبل از کولش آب (آب بعد از شخم زدن زمين يا سله شکني) و وجين سوّم به هنگام برداشت علوفه زعفران و آخرين وجين در صورت نياز، در فصل تابستان انجام مي¬گيرد. مبارزه شيميايي با توجه به خواب تابستاني زعفران در اين فصل عملي مي¬باشد (3). از علفهاي هرز عمده مزارع زعفران ميتوان به بومادران، تلخه، خارشتر، گندسير، يولاف وحشي، اويارسلام، گل قاصد، گل ماهور و منداب اشاره کرد (4). 3- مبارزه با آفات از مهمترين آفات زعفران، جوندگان هستند که شامل خرگوش¬ها، موش¬ها و يک نوع جوجه تيغي است. موش¬ها باعث از بين رفتن پيازها مي¬شوند و خرگوش و جوجه تيغي از برگهاي زعفران براي تغذيه استفاده مي¬کنند. با کاشت نعناع در نزديکي مزارع زعفران ميتوان با موش¬ها مبارزه کرد. همچنين ميتوان از سموم شيميايي مانند کلرات و طعمه مسموم استفاده کرد (4). 4- مبارزه با بيماريها مهمترين بيماري¬هاي زعفران بيماري سياهک و زوال زعفران است. عامل بيماري سياهک، قارچ نوماکو است که روي برگهاي زعفران رشد کرده و کم کم به پيازها مي¬رسد و باعث از بين رفتن پيازها مي¬شود. عامل بيماري زوال زعفران نيز يک نوع قارچ ساپروفيتي است که به¬ داخل پيازها نفوذ کرده و موجب برآمدگي سطح پياز، پوسيدن و خشک شدن برگها مي¬شود. جمع¬آوري و سوزاندن برگها و پيازهاي آلوده و ضد عفوني کردن پيازها قبل از کاشت در کاهش بيماريها مؤثر است (4). برداشت گل زعفران بعد از آبياري اوّل به فاصله 2 تا 3 هفته بسته به درجه حرارت هوا، گل¬هاي زعفران ظاهر مي¬شوند. در هواي نسبتاً گرم ديرتر و در هواي نسبتاً سرد و در زير سايه درخت¬ها گل¬ها زودتر بيرون مي¬آيند. موقع برداشت زعفران صبح زود، قبل از طلوع آفتاب است. چرا كه در اين زمان دماي هوا پايين است و گلها هنوز باز نشده¬اند و احتمال صدمه مكانيكي به گل و آلودگي¬هاي ثانويه در حين جابجايي كاهش خواهد يافت. برداشت گل زعفران بطور سنتي و با دست انجام مي¬گيرد. گل¬هاي چيده شده در يک روز بايد در همان روز باز ¬شوند. براي اينکار بوسيله ناخن، لوله گل را شکافته و ميله سفيد رنگي را به همراه 3 کلاله قرمز رنگ آن از درون لوله گل در مي¬آورند (1). عمليات برداشت گل در يك مزرعه حداكثر 20 روز به طول مي¬انجامد. هر کيلوگرم گل حدود 2000 تا 2700 گل است و هر کيلوگرم بين 5/3-7/2 مثقال (55/12-37/37 گرم) و بطور متوسط 3 مثقال زعفران مي¬دهد (6). خشک كردن زعفران زعفران تازه را براي نگهداري طولاني¬تر بايد خشك نمود. روش خشك كردن تعيين كننده كيفيّت و ارزش نهايي زعفران مي¬باشد. عطر خاص زعفران در هنگام خشك كردن در اثر هيدروليز شدن تركيبات پيكروكروسين و آزاد كردن سافرانال توليد مي¬گردد. در روش سنتي ايراني، خشك كردن زعفران در سايه و يا اتاق گرم و خشك براي حدود 8 تا 12 روز طول مي¬کشد. در اين روش امكان رشد و تكثير ميكروارگانيزم¬ها و افزايش آلودگي و همچنين كاهش قدرت رنگدهي در اثر فعاليت آنزيم¬ها، بدليل طولاني بودن زمان خشك كردن، وجود دارد. در روش خشک کردن اسپانيايي، زعفران بر روي الكي با شبكه توري ابريشمي و تحت دماي متوسطي حدود C 60 - 50 براي مدت 30 تا 60 دقيقه حرارت غيرمستقيم قرار داده مي¬شود. در اين روش رنگ بيشتري نسبت به روش سنتي ايراني و يا خشك كردن در هواي آزاد، ظاهر مي¬شود و احتمال آلودگي¬هاي قارچي محدود مي¬شود. نگهداري زعفران پس از خشك كردن و سرد نمودن، زعفران را داخل ظروف مناسب قرار مي¬دهند. زعفران ممكن است در ظروف شيشه¬اي، پاكت¬هاي پلي اتيلني، قوطي¬هاي پلي اتيلني و يا پاكت¬هاي آلومينيومي لايه دار بسته بندي شود. زعفران بايد پس از بسته بندي براي جلوگيري از فشرده شدن داخل كارتن قرار گيرد و هنگام ترابري در جعبه¬هاي چوبي يا فلزي گذاشته شود. زعفران بايد در مكان بهداشتي، درجه حرارت و رطوبت مناسب و دور از نور نگهداري شود. درجه حرارت محل نگهداري زعفران نبايد از 20 درجه سانتي¬گراد بيشتر باشد. با توجه به اينكه اسانس (مواد معطر) زعفران قابل تبخير شدن است، در صورت نگهداري نامناسب به مرور زمان اسانس آن تبخير شده و از اثرات دارويي و طعم و مزه¬ي آن كاسته مي¬شود و مرغوبيت آن از دست مي¬رود. چون مواد معطر گياه يعني اسانس در حالت پودر شده، بسيار سريعتر از نوع پودر نشده¬ي آن تبخير مي¬شود، بهتر است زعفران را تا موقع مصرف پودر نكنيم و يا در صورت پودر كردن درظرف در بسته نگه داري کنيم. تقلب در زعفران زعفران بعنوان گرانترين ادويه جهان، باعث شده که برخي از افراد سودجو با تهيه زعفران تقلبي و عرضه آن به بازار به منافعي دست يابند. مهمترين تقلبي كه به عنوان زعفران صورت مي¬گيرد، گلرنگ است كه شباهت زيادي به زعفران دارد و مي¬تواند ايجاد رنگ زرد كند. زعفران به ويژه به صورت پودر، با تقلبات بيشتري مي¬تواند همراه باشد. همچنين ممکن است زعفران را سائيده و با خاک سرخ مخلوط کنند تا افزايش وزن پيدا کند و يا خامه سفيد زعفران را با محلول زعفران سائيده و همراه با مواد ديگر به رنگ کلاله در مي¬آورند. گاهي نيز موادي مانند ريشه زردچوبه، کاسبرگ و گل هميشه بهار را با زعفران مخلوط مي¬سازند (4 و 6). روش شناسايي زعفران تقلبي روشهاي مختلفي جهت تشخيص زعفران تقلبي وجود دارد كه به موارد زير اشاره مي¬شود. 1- اگر تارهاي زعفران را بين کاغذ صافي يا روزنامه گذاشته و فشار دهيم نبايد لکه چربي باقي بماند. 2- رنگ تارهاي زعفران در بنزين محلول نيست، يعني اگر چند تار را در بنزين انداختيم نبايد بنزين را رنگين کند. 3- زعفران طبيعي داراي رنگ قرمز روشن و طعمي مطبوع و کمي تلخ و بوي تندي دارد. 4- زعفران طبيعي آب را به رنگ زرد درمي¬آورد و در مجاورت اسيد سولفوريک غليظ رنگ آبي توليد مي¬کند، ولي زعفران تقلبي آب را به رنگ زرد ميخکي يا نارنجي درآورده و در اسيد سولفوريک تغير رنگ نمي¬دهد (6). مصرف زعفران به مقدار زياد سمي است و باعث استفراغ، خون ريزي رحم، اسهال خوني، سرگيجه، بي حالي، زردي پوست و تحريكات شديد ماهيچه¬هاي صاف و حتي گاهي مرگ نيز مي¬شود. با آزمايشاتي كه به عمل آمده، مصرف حداكثر تا 5/1 گرم در روز براي يك فرد بالغ بلامانع است ولي بايد سعي كرد كه براي جلوگيري از عوارض و مشكلات بعدي كم تر از اين مقدار مصرف شود و از زياده روي در مصرف آن خودداري ورزيد. زعفران استاندارد زعفران ماده¬اي است که از سائيدن کلاله گياه زعفران به دست مي¬آيد. زعفران به دو صورت رشته¬اي و پودري يافت مي¬شود. زعفران رشته¬اي شامل کلاله¬هاي خشک و قرمز تيره است که لبه¬هاي آن مشابه قيفي برگشته و قسمت فوقاني آن دندانه¬دار است. کلاله¬ها ممکن است يک شاخه، دو شاخه و يا سه شاخه و به قسمت کوتاه قرمز رنگي از خامه متصل باشند. زعفران پودر؛ عبارت است از زعفران رشته¬اي سائيده شده¬است. زعفران رشته¬اي بايد فاقد اضافه¬هاي گل، مواد خارجي و عاري از کپک و حشرات باشد. حداکثر رطوبت قابل قبول در زعفران رشته اي 14% و در زعفران پودري 8% است. منابع 1. ابريشمي، م. ح. 1366. شناخت زعفران ايران. انتشارات توسن تهران. 260 صفحه. 2. اميد بيگي، ر. صادقي، ب و رمضاني، ا. 1379. اثرهاي منطقه کشت بر کيفيت زعفران. مجله علوم و فنون باغباني ايران. شماره¬هاي 3 و 4. صفحه هاي 167 تا 178. 3. باقرزاده، ک. بحريني نژاد، ب و صفاري انارکي، ع. 1382. مجوعه مقالات همايش منطقه¬اي اردستان، توانمنديهاي رشد و توسعه. دانشگاه آزاد اردستان. 4. بهنيا، م. ر. 1370. زراعت زعفران. انتشارات دانشگاه تهران. 285 صفحه. 5. حبيبي، م. ب و باقري کاظم آباد، ع. 1376. زعفران، زراعت، فرآيند، ترکيبات شيميايي و استانداردهاي آن. انتشارات سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي خراسان. 35 صفحه. 6. رمضاني، ا. 1369. بررسي اثر وزن پياز روي عملکرد زعفران در اقليم نيشابور. پايان نامه کارشناسي ارشد رشته علوم باغباني دانشگاه تربيت مدرس تهران.

زعفران

درباره زعفران زعفران یکی از ارزشمندترین رستنی­های ایران است كه با رنگ و رایحه­ای دل انگیز و مزه­ای دلپذیر جهانیان را مجذوب خود کرده است. زعفران از زمان­های بسیار دور در ایران کشت می­شده و ایران را خاستگاه این گیاه می­دانند. در حال حاضر ایران بزرگترین تولید کننده زعفران در دنیا است. همچنین به دلیل شرایط خاص آب و هوایی موجود در کشور زعفران تولید شده در ایران از بالاترین کیفیت برخوردار است. کلاله­های زعفران که قسمت تجارتی زعفران را تشکیل می­دهد، نه تنها در صنایع غذایی، شیرینی پزی و نوشابه سازی مصرف می­شود، بلکه خاصیّت دارویی داشته و به عنوان اشتهاآور، هضم کننده غذا، آرامبخش و ضد درد نیز مورد استفاده قرار می­گیرد. زعفران گیاهی چند ساله است و فقط در یک سال هزینه کشت دارد و در مقابل چندین سال متوالی قابل بهره­برداری است. همچنین وزن کم، عدم نیاز به وسایل حمل و نقل مخصوص و سهولت نگهداری آن از دیگر مزایای کشت این گیاه می­باشد. زعفران گیاهی کم توقع است و از بازدهی اقتصادی بسیار مناسبی نیز برخوردار است و همچنین زمان مصرف آب در زراعت زعفران موقعی از سال است که سایر محصولات به آب نیازی نداشته یا حداقل با مشکل کم آبی مواجه نمی­باشند. بنابراین با توجه به شرایط خاص اقلیمی کشورمان که آب یکی از عوامل محدود کننده در توسعه کشاورزی است، زعفران گیاه مناسبی برای کاشت در مناطق خشک و نیمه خشک کشور می­باشد. معرفی زعفران زعفران یکی از قدیمی­ترین گیاهان ادویه­ای و دارویی است که همواره مورد توجه مردم بوده است. عده ای از پژوهشگران منشأ زعفران را ایالت قدیم ماد ایران می­دانند (1)، در حالی­که عده­ای دیگر مبدأ زعفران را منطقه وسیع­تری از زمین می­دانند و معتقدند که منشأ زعفران یونان، ترکیه، آسیای صغیر و ایران می­باشد و سپس کشت آن از مشرق تا شمالی­ترین نقاط هندوستان و چین و از غرب تا اسپانیا گسترش یافته­است با توجه به شرایط اقلیمی کشور ما که آب یکی از عوامل اصلی محدود کننده توسعه کشاورزی است، زعفران این گیاه کم توقع از بازده اقتصادی بالایی برخوردار است. زیرا زمان مصرف آب در زراعت زعفران موقعی از سال است که سایر محصولات به آب نیازی نداشته یا حداقل با مشکل کم آبی مواجه نمی­باشند. این گیاه در دوران خواب زمستانی هم نیاز به آبیاری ندارد و رویش گیاه زعفران در فصل سرد پائیز و زمستان موجب می­شود که این گیاه آفات و بیماری­های مهمی نداشته و به سمپاشی­های مکرر نیاز ندارد. سرزمین پهناور ایران قطعاً بزرگترین تولید كننده زعفران جهان است و به دلیل دارا بودن تنوع آب و هوایی، بسیاری ازمحصولات باغی و زراعی از جمله زعفران آن، دارای بالاترین درجه كیفیّت می­باشد. گل زعفران در بسیاری از استان­های ایران كشت می­شود، لیكن بیشترین مقدار زعفران كشور در استان خراسان تولید می­گردد. ایران با سطح زیركشتی در حدود 41325 هكتار و تولید سالیانه 150 تا 170 تن زعفران، با بیش از 80% تولید جهانی، بزرگترین تولید كننده زعفران از نظر كمیّت و كیفیّت در سطح جهان می­باشد. كشور یونان با تولید سالیانه 7/5 تن، مراكش 3/2 تن، كشمیر 3/2 تن، اسپانیا 1 تن و یا كمتر، ایتالیا 1/0 تن یا كمتر پس از ایران به ترتیب مقام­های دوم تا ششم تولید زعفران جهان را در اختیار دارند. در دهه اخیر، تعداد كشورهای خریدار زعفران ایران افزایش یافته و در سال 1380 ایران زعفران را به 43 كشور صادر کرده است. کشت زعفران در حال حاضر در ایران به استان خراسان جنوبی (95 درصد) و استانهای اصفهان، کرمان، مرکزی، یزد، کرج و فارس (5 درصد) منحصر گردیده است . همچنین کشت زعفران علاوه بر ایران و اسپانیا در کشورهای فرانسه، یونان، الجزایر، مصر، مراکش، ایتالیا، آلمان، استرالیا، مکزیک، هندوستان، پاکستان، چین و ترکیه کم و بیش متداول شده­است در حال حاضر حدود 100 هزار خانوار در فرآیند کاشت، داشت و برداشت زعفران فعالیت می­کنند و جمعیت 500 هزار نفری مخصوصاً در نواحی گرم و خشک و کویری کشور در استان خراسان از طریق زعفران امرار معاش می­کنند تقاضای فعلی جهان حدود 170 تن می­باشد و با توجه به کاربردهای فراوان زعفران، اگر هر نفر 25/0 گرم زعفران در سال مصرف کند، جمعیت 6 میلیاردی جهان متقاضی 1500 تن زعفران خواهد بود و این تقاضا فقط برای مصرف شخصی است و مصارف دارویی و غذایی بر آمار فوق افزوده خواهد شد زعفران گیاهی چند ساله است و فقط در یک سال هزینه کشت دارد و در مقابل چندین سال متوالی قابل بهره­برداری است. همچنین وزن کم، عدم نیاز به وسایل حمل و نقل مخصوص و سهولت نگهداری آن باعث ترقی قیمت آن می­شود. تاریخچه زعفران زعفران با نام علمی كركوس ساتیوس Crocus Sativus از خانواده زنبقیان Iridaceae می باشد. در برخی منابع، مثلا در دائره المــعارف آمریكانا Americana Encyclopedia ذكر شده است كه این كلمه از كریكوس Corycus كه نام منطقه ای در سیلیسیا Cilicia واقع در شرق مدیترانه می باشد گرفته شده است. عده ای مبداء زعفران را ایالت قدیم ماد ایران می دانند، برخی از محققین نیز خاستگاه زعفران را در منطقه وسیعتری از كره زمین شامل یونان، تركیه، آسیای صغیر و ایران می دانند. ایرانیان ضمن صدور زعفران به بسیاری از نقاط جهان باستان، خواص آن را به یونانیها، رومیها، چینیها و اقوام سامی از جمله عربها معرفی كردند و شیوه زراعت آن را در سده های اول تا چهارم هجری به امم اسلامی پیرامون مدیترانه آموختند. به این ترتیب كه نخستین زعفران زارها به وسیله ایرانیان تبعید شده توسط معاویه در نواحی شام دایر شدند، سپس كاشت زعفران در شمال افریقا و اندلس (اسپانیای اسلامی) وصقلیه (سیسیل) رواج یافت و اقوام ایرانی همچون رستمیان و بنوطبری در انتقال فرهنگ زعفرانكاری مؤثر بودند. مستندات تاریخی بیانگر این واقعیت است كه ایرانیان از روزگاران كهن به زر و زعفران علاقه و توجهی بلیغ داشته اند به طوری كه در جشن ها و سرور ها و مجالس بزم و نشاط مانند عروسی ها و اعیاد، یا استقبال از بزرگان و زائران زر و زعفران نثار قدمها می كردند. در برپایی با شكوهتر این گونه آئین ها، ضمن آذین بندی و آینه بندان، سكه های زرین و سیمین را به همراه زعفران و گل و نقل بر سر عروس و داماد یا شخصیتهای مورد نظر، و گاهی همه حاضران در این گونه مراسم می ریختند. در برخی ازمراسم زعفران را به تنهایی، یا همراه با مشك وعنبر و عود دود می كردند و گلاب می پاشیدند. درعصرهخامنشیان زعفران برای تزئین گرده های نان ومعطر كردن خوراكها به كار می رفته است. فردیناند یوستی ضمن شرح زندگانی داریوش نوشته است: ((شاه ایران تن خود را روغنی معطر می مالید كه عبارت بود از مخلوط روغن آفتاب گردان كه در پیه شیر پخته و با زعفران و شراب خرما تهیه میشد)). در دوره پارتها زعفران ایران به یونان و روم می رفت، بعدا چین هم از مشتریان زعفران ایران شد. در عصر ساسانیان كاشت زعفران در قم و بون نیز رایج گردید و مرغوبیت محصول آنها شهرت یافت. در همان روزگار زعفران در پرداخت كاغذهای گران قیمت كاربرد پیداكرد، اما پیشتر از آن محلول زعفران به عنوان مركب تحریراستفاده می شد،وتا قرنها بعددرتركیب مركبهای تحریر مرغوب به كار می رفته است. از انواع مركب زعفرانی كم رنگ و پر رنگ (از زرد كمرنگ تا قرمز خونین) برای نوشتن عنوان فرمانها و نامه های سلاطین و خلیفگان و امرا، و همچنین در تحریر عنوانها و سرفصلهای كتب و رسالات و نیز در تذهیب و تشعیر ، و در تصویر ها و نقوش حواشی و متن استفاده می شده است. افزون بر اینها در تحریر دعاهای مقدس و همچنین تعویذ ها و طلسم های خاص بر روی كاغد و پارچه و گاهی كفن، مركب زعفران به كار می رفته است . در منابع پهلوی زعفران با نام پارسی (كركم) ثبت شده است. در یك ترجمه بندهش زعفران جزو اسپرغم ها یا عطرها یا گیاهان خوشبوی به حساب آمده، و در ترجمه دیگری از این كتاب، زعفران در شمار گیاهان رنگ كننده پارچه ذكر شده است. كلمه زعفران یك واژهء عربی یا احتمالا معرب است كه ریشه و وجه اشتقاق آن ناشناخته مانده، گو اینكه در منابع غربی برای این كلمه و كلمه كركم مبنای سومری عنوان شده است. این نظر قابل تامل در صورتی به واقعیت نزدیك است كه مبدا سومریان از نواحی زعفران خیز ایران باشد، یا بتوان آنها را همان بومیان رانده شده از ایران زمین، پس از هجوم آریاهای دامدار و شبان پیشه پنداشت. در منابع لغت فارسی و عربی دهها كلمه به معنی زعفران ثبت شده است. اما این كلمات به ندرت در مآخذ و متون كهن فارسی به كار رفته است. مثلا كلمه كركم در نوشته ها و سروده های فارسی در موارد بسیار اندك ذكر شده است، اما كلمه زعفران با همه خصلتها و خصوصیات و خواص نباتیش مورد توجه بسیاری از ادبا و نویسندگان و شاعران قرار گرفته است، به طوری كه با جرأت می توان گفت كلمه زعفران و تعبیرات و تشبیهات مربوط به آن به اندازه ای كه در منابع و متون و دواوین فارسی آمده در آثار مكتوب هیچ یك از السنه جهانی به كار نرفته است. كشت زعفران در گذشته ای بسیار دور در غالب مناطق مركزی ایران متداول بوده است. شهرت زعفران قم در زمان قبل از اسلام حكایت از پیشینه كشت این گیاه در ایران قدیم دارد. در قرن دهم میلادی كشت زعفران توسط اعراب (كه خود اعراب نیز آن را از ایرانیان آموخته بودند) در اسپانیا متداول گردید و متعاقب آن در قرن هجدهم در ناحیه ای به نام Walden در Essexانگلستان رواج داشته و امروزه این محل به نام Saffron Walden معروف است . به طوری كه از نوشته های ادبی و پزشكی هندوستان برمی آید ، زعفران از دیر باز برای مردم آن سرزمین شناخته شده بوده است. همچنین زعفران نزد مردم مصر، یونان، كلیمیان، هندوها و مسلمانان از توجه خاصی برخوردار بوده است. مشخصات گیاهشناسی زعفران زعفران با نام علمی Crocus sativus L . گیاهی چند ساله، متعلق به خانواده زنبقیان Iridacea )) و راسته لیلیال­ها (Liliales ) می­باشد. این گیاه علفی، بدون ساقه و پیازدار است و پیاز آن از نوع كُرم (corm ) و برخلاف پیاز خوراكی كه از یك ساقه كپه­ای محصور در برگهای اندوخته­ای تشكیل شده است، پیاز زعفران یك ساقه زیرزمینی مدور، سخت، گوشتدار و توپر بوده که از پوسته­های فیبری قهوه­ای رنگی پوشیده شده­است. این ساقه­های زیرزمینی در اصطلاح باغبانی پداژه و در گیاهشناسی به بنه نیز معروف است. هر پیاز بسته به زمان آبیاری قبل، بعد و یا همزمان با گلدهی، 6 تا 9 برگ باریك نظیر برگ علفهای چمنی تولید می­کند. در قسمت فوقانی کورم بسته به درشتی آن 4-1 جوانه رأسی دیده می­شود که این جوانه­ها بعداً وظیفه ایجاد گل و برگ را به عهده دارند و از هر جوانه رأسی معمولاً یک و بندرت 2 تا 3 گل به رنگ بنفش، ظاهر می­شود. ارتفاع زعفران 10 تا 15 سانتی­متر است. مجموعه برگ­ها و گل­ها در داخل یک پوشش نازک و سفید رنگ به نام چمچه (Spathe ) که از روی پداژه می­روید، قرار دارد. چمچه اولین اندامی است که سطح خاک را شکافته و از خاک بیرون می­آید. گلها ابتدا به صورت غنچه بوده که با تابش آفتاب باز می­شوند. گل­ها معمولاً در اوایل پائیز ظاهر می­شوند. برگ­ها معمولاً بعد یا همزمان با ظهور گل، ظاهر می­شوند. گلهای زعفران دارای 3 گلبرگ و 3 كاسبرگ تغییر شكل یافته به رنگ بنفش، 3 پرچم، (طول میله آن دو برابر بساك زردرنگ است) و مادگی با یک تخمدان كه در مركز گل قرار گرفته، تشكیل شده­است. از قسمت تخمدان خامه باریك و بلندی به رنگ زرد روشن به طول 7 تا 10 سانتی­متر خارج می­گردد و در انتها به سه کلاله بوقی شکل به رنگ قرمز عنابی که طول هر رشته 2 تا 3 سانتی­متر است ختم می­شود. این سه کلاله پس از خشک شدن، زعفران تجاری را تشکیل می­دهند که معطر و دارای بوی تند و طعمی تلخ است. تعداد برگ­های هر پداژه که داخل یک چمچه قرار دارد بین 3 تا 20 عدد و طول برگ­ها 19 تا 60 سانتی­متر و عرض آن­ها بین 3 تا 6 میلی­متر است. تكثیر زعفران به وسیله پیاز توپر (Corm ) صورت می­گیرد، زیرا به علت تریپلوئید بودن گیاه، بذری در آن تولید نمی­شود. جنس زعفران دارای طیف وسیعی از نظر تعداد كروموزوم می­باشد ولی در تمامی منابع زعفران خوراكی 2n=24 ذكر شده­است. پیازچه­های جدید اغلب در بالا و تعداد کمی هم در اطراف و قاعده پیاز قبلی به وجود می­آید (4 و 2). شکل زیر اندام­های گیاه زعفران را نشان می­دهد. شکل 1- اندام­های گیاه زعفران ترکیب شیمیایی کلاله زعفران حاوی مواد معدنی، آب، موسیلاژ، چربی، موم و یک اسانس معطر با کمی سینئول (Cineol ) و مواد مؤثره از سه هتروزید به نام پیکرورتین (Picroretine )، پیکروکروسین (Picrocrocine ) و کروسین (Crocine ) می­باشند (4). كلاله زعفران كه در واقع قسمت اصلی زعفران تجارتی را تشكیل می­دهد دارای رنگ، طعم و عطر مخصوصی است كه هر یك از این ویژگی­ها مربوط به یك­دسته از تركیبات شیمیایی خاص می­باشد كه تاكنون برخی از آنها شناخته شده است. رنگ زعفران عامل اصلی ایجاد قدرت رنگی کلاله­های زعفران تركیبی بنام كروسین به فرمول شیمیایی O 24 H 64 C 44 می­باشد. كروسین یكی از چند كاروتنوئید محدود موجود در طبیعت است كه به آسانی در آب حل می­شود. این حلالیّت یكی از دلایل كاربرد وسیع آن به عنوان رنگ دهنده در مواد غذایی و دارویی نسبت به سایر كاروتنوئیدها می­باشد. این ماده برای اوّلین بار توسط Solomon و Carrar به شكل كریستال بدست آمد. علاوه بر كروسین، زعفران حاوی آگلــیكون كروستین به صــورت آزاد و مقادیر كمی رنگدانه آنتوسیانین می­باشد. همچنین رنگدانه­های محلول در چربی شامل لیكوپن، آلفا كاروتن، بتا كاروتن و زیگزانتین در آن وجود دارد. قدرت رنگی زعفران یكی از پارامترهای عمده تعیین كننده كیفیّت زعفران می­باشد كه با اندازه­گیری میزان تركیبات رنگی موجود در آن در طول موج 443 نانومتر بوسیله اسپكتروفتومتر مورد ارزیابی قرار می­گیرد طعم زعفران عمده­ترین تركیب ایجاد كننده طعم تلخ در زعفران گلیكوزیدی بی­رنگ بنام پیكروكروسین با فرمول شیمیایی C 16 H 26 O 7 است. این ماده تلخ و قابل تبلور است و از طریق هیدرولیز اسید، گلوكز و آلدئیدی بنام سافرانال تولید می­كند تركیبات معطره عطر زعفران مربوط به روغن­های فرار موجود در آن می­باشد. این ماده بسیار روان و مایعی بی­رنگ از رده ترپن­ها (C 10H 16) است که بوی شدید زعفران مربوط به آن می­باشد. اسانس­های استخراجی به سادگی اکسیژن جذب نموده و به مایع غلیظ و قهوه­ای رنگی به نام سافرانال C 10H 14O 2 تبدیل می­شوند. اسانس­های روغنی زعفران فوق العاده ناپایدار می­باشند و در تجارت قابل عرضه نمی­باشند، ولی به جای آنها تنتور الکلی زعفران جهت عطر و طعم دهندگی به غذا و استفاده در عطرسازی به کار می­رود مهمترین تركیبات موجود در زعفران شامل تركیبات زرد رنگ كه به خوبی در آب محلول­اند (مشتقات كروستین)، تركیبات تلخ از جمله پیكروكروسین كه به ویژه مقوی معده می­باشند، مواد معطر (اسانس) كه مهمترین تركیب آن سافرانال می­باشد و گاهی تا 1 درصد زعفران را تشكیل می­دهد، روغن ثابت به میزان حداكثر 10 درصد، رطوبت حدود 13-10 درصد و تركیبات معدنی که در حدود 5 درصد می­باشد بطور اصولی تغییرات آب و هوا و شرایط جغرافیایی بر روی كمیّت و كیفیّت مواد مؤثر گیاهان كاملاً تأثیر گذار است و گیاهانی كه در نقاط مختلف دنیا كشت و برداشت می­شوند، ممكن است دارای مواد و درنتیجه اثرات مختلف و یا ارزش­های درمانی و یا مثلاً سمی مختلف باشند. یكی از مواد موجود در زعفران كه مقادیر زیاد آن باعث سمیت می­شود، ماده­ای به نام Safranal است كه جزو مواد اصلی زعفران است. تحقیقات انجام شده در ایران نشان می­دهد كه زعفران ایرانی دارای درصد كمتری از Safranal نسبت به زعفران نقاط مختلف جهان است و این مسئله یكی از بزرگترین مزیت­ها و تفاوت­های بین زعفران ایرانی و غیر ایرانی است. خواص دارویی زعفران زعفران به عنوان یک گیاه دارویی و ادویه­ای از زمان­های بسیار قدیم مورد استفاده بوده است. در یونان قدیم از زعفران به عنوان دارو و در علم طب به منظور معالجه بسیاری از بیماریها مانند چشم درد و امراض زنانه استفاده می­شده­ است (1). همچنین از زعفران بعنوان مسکن سرفه و برونشیت­های مزمن و تسکین درد دندان و رفع حالات تشنجی و بی­خوابی و دفع سنگ کلیه و صفرا و قاعده آور و تقویت کننده بینایی و درمان اسهال نام برده شده­است (6). در طب عوام نقاط مختلف جهان، زعفران به عنوان آرام بخش، ضد اسپاسم، اشتهاآور و مقوی معده استفاده می­شود. در كشور آلمان زعفران به عنوان آرام بخش، درمان درد معده و شكم و آسم مصرف می­شود. شرایط مناسب برای کاشت زعفران زعفران گیاهی نیمه گرمسیری است که در اغلب مناطق ایران که دارای زمستانهای ملایم و تابستانهای گرم و خشک باشد به­خوبی می­روید. مقاومت زعفران در برابر سرما زیاد است و تا حدود 20 درجه سانتیگراد زیر صفر را به خوبی تحمل می­کند. از نظر خاک زعفران طالب زمینهای شیرین، حاصلخیز با بافت متوسط (لومی، سیلتی، شنی رسی) و آهک دار با pH بین 8-7 می­باشد. پیاز زعفران پس از پایان دوره رشد و نمو پائیزه و زمستانه بر حسب آب و هوای منطقه رویش معمولاً از اواخر فروردین تا اردیبهشت به مرور به خواب می­رود. در دوره خواب یا استراحت تابستانی، بارندگی و آبیاری برای زعفران مضر است کاشت زعفران برای رشد و پرورش گیاه زعفران زمین باید حاصلخیز و خاک آن سبک باشد. برای تهیه زمین در زراعت مکانیزه زمین را در پائیز سال قبل از کشت بعد از پخش کود حیوانی به مقدار 80-40 تن در هکتار و کود شیمیایی فسفر و پتاس مورد نیاز باید با گاو آهن شخم عمیق زد. سپس در بهار پس از قطع باران­های بهاری و انجام یک شخم متوسط یا دسیک، ضمن سله شکنی زمین را از وجود علفهای هرز پاک کرده و در اوایل بهار زمین را به صورت جوی و پشته در آورده و برای کشت پیاز آماده می­کنند. عمق و عرض جوی­ها در حدود 25-20 سانتی­متر و فاصله جوی­ها از یکدیگر حدود 45-35 سانتی­متر است کشت زعفران از طریق پیاز آن صورت می­گیرد. پیازها باید سالم، بدون زخم و عاری از هر گونه آفت و بیماری باشند. بنابر این بهتر است پیازها قبل از کاشت با سموم قارچ­کش از قبیل سرزان، تری تزان و گرامینون به نسبت 300 تا 500 گرم سم برای یکصد کیلوگرم پیاز بر علیه بیماریهای قارچی ضد عفونی شوند (4). معمولاً پیازهایی که اندازه آنها بین فندق و گردو است برای بذر انتخاب می­شوند. موقع کاشت باید غلاف پوست قهوه­ای پیازها را با دقت جدا کرد، بطوریکه آخرین لایه روی پیاز باقی بماند. مقدار پیاز برای کاشت در هکتار بسته به ریزی و درشتی و تعداد آنها در هر چاله بین 5-3 تن متفاوت است (3). فواصل خطوط کاشت معمولاً بین 30 تا 20 سانتی­متر و فاصله پیازهای روی خطوط بین 10-5 سانتی­متر است. عمق کاشت بسته به شرایط آب و هوایی بین 20-10 سانتی­متر است. کشت پیازها در عمق 20 سانتی­متر سبب می­شود که پیازها در زمستان از سرما و یخبندان و در تابستان از گرمازدگی مصون باشند. در مناطق گرمسیری عمق کم کاشت پیازها موجب می­شود که دوره خواب تابستانی پیازها طولانی گردد و احتمالاً گل کردن پیازها با زمان یخبندان مواجه شود (4). زمان کاشت پیاز زعفران از موقع خزان بوته­ها یعنی از اوایل خرداد تا اواسط مهر ماه می­باشد. ولی بهتر است از کشت پیاز در تیر و اوایل مرداد ماه خودداری کرد، زیرا در این فاصله هوا و زمین بسیار گرم و رطوبت نسبی هوا کم است و احتمال دارد رطوبت پیازها به هنگام جابجایی و کشت از بین رفته و به آنها آسیب برسد عملیات داشت 1- آبیاری زعفران دارای 4 دوره آبیاری می­باشد که آب اول در زعفران خیلی مهم است و تمام نقاط زمین باید بطور کافی و یکنواخت آب بخورد، تا گلهای یک قطعه بطور همزمان بیرون آیند. بعد از 4-3 روز و آماده شدن زمین، بوسیله دندانه سله شکنی می­کنیم تا کودها بیشتر با خاک مخلوط شوند و جوانه­های گل زودتر از درون خاک خارج شوند. از آنجایی که گلهای زعفران قبل از باز شدن برگها ظاهر می­شوند، آبیاری اوّل باید بموقع و حتماً در اواسط مهرماه انجام شود. اگر آبیاری زودتر از مهرماه، یعنی در شهریور یا مرداد انجام شود، به جای رشد گلها، اول برگها سبز می­شوند. در اینصورت برداشت گل مشکل شده و کیفیت زعفران پائین می­آید. بعد از آبیاری اول تا برداشت محصول مزرعه نباید آبیاری شود. برگها پس از جمع کردن محصول در ماه­های آبان و آذر شروع به رشد می­کنند و تا فروردین سال بعد در صورت مساعد بودن شرایط باقی می­مانند. در اردیبهشت برگها پژمرده شده و از بین می­روند. از زمان برداشت گلهای زعفران تا برداشت برگها 2 مرتبه زمین را آبیاری می­کنند. مرحله اول در اوایل آبان ماه (بعد از برداشت گلها) و مرحله دوم 20 روز بعد از عید می­باشد 2- وجین علفهای هرز وجین زمانی در مزرعه انجام می­شود که علفهای هرز مشاهده شوند. باید سعی شود در موقع وجین کردن به پیازها آسیبی وارد نشود. اوّلین وجین زعفران بعد از برداشت گلها، دوّمین آن در صورت لزوم به فاصله حدود یکماه و قبل از کولش آب (آب بعد از شخم زدن زمین یا سله شکنی) و وجین سوّم به هنگام برداشت علوفه زعفران و آخرین وجین در صورت نیاز، در فصل تابستان انجام می­گیرد. مبارزه شیمیایی با توجه به خواب تابستانی زعفران در این فصل عملی می­باشد (3). از علفهای هرز عمده مزارع زعفران میتوان به بومادران، تلخه، خارشتر، گندسیر، یولاف وحشی، اویارسلام، گل قاصد، گل ماهور و منداب اشاره کرد 3- مبارزه با آفات از مهمترین آفات زعفران، جوندگان هستند که شامل خرگوش­ها، موش­ها و یک نوع جوجه تیغی است. موش­ها باعث از بین رفتن پیازها می­شوند و خرگوش و جوجه تیغی از برگهای زعفران برای تغذیه استفاده می­کنند. با کاشت نعناع در نزدیکی مزارع زعفران میتوان با موش­ها مبارزه کرد. همچنین میتوان از سموم شیمیایی مانند کلرات و طعمه مسموم استفاده کرد 4- مبارزه با بیماریها مهمترین بیماری­های زعفران بیماری سیاهک و زوال زعفران است. عامل بیماری سیاهک، قارچ نوماکو است که روی برگهای زعفران رشد کرده و کم کم به پیازها می­رسد و باعث از بین رفتن پیازها می­شود. عامل بیماری زوال زعفران نیز یک نوع قارچ ساپروفیتی است که به­ داخل پیازها نفوذ کرده و موجب برآمدگی سطح پیاز، پوسیدن و خشک شدن برگها می­شود. جمع­آوری و سوزاندن برگها و پیازهای آلوده و ضد عفونی کردن پیازها قبل از کاشت در کاهش بیماریها مؤثر است برداشت گل زعفران بعد از آبیاری اوّل به فاصله 2 تا 3 هفته بسته به درجه حرارت هوا، گل­های زعفران ظاهر می­شوند. در هوای نسبتاً گرم دیرتر و در هوای نسبتاً سرد و در زیر سایه درخت­ها گل­ها زودتر بیرون می­آیند. موقع برداشت زعفران صبح زود، قبل از طلوع آفتاب است. چرا كه در این زمان دمای هوا پایین است و گلها هنوز باز نشده­اند و احتمال صدمه مكانیكی به گل و آلودگی­های ثانویه در حین جابجایی كاهش خواهد یافت. برداشت گل زعفران بطور سنتی و با دست انجام می­گیرد. گل­های چیده شده در یک روز باید در همان روز باز ­شوند. برای اینکار بوسیله ناخن، لوله گل را شکافته و میله سفید رنگی را به همراه 3 کلاله قرمز رنگ آن از درون لوله گل در می­آورند (1). عملیات برداشت گل در یك مزرعه حداكثر 20 روز به طول می­انجامد. هر کیلوگرم گل حدود 2000 تا 2700 گل است و هر کیلوگرم بین 5/3-7/2 مثقال (55/12-37/37 گرم) و بطور متوسط 3 مثقال زعفران می­دهد (6). خشک كردن زعفران زعفران تازه را برای نگهداری طولانی­تر باید خشك نمود. روش خشك كردن تعیین كننده كیفیّت و ارزش نهایی زعفران می­باشد. عطر خاص زعفران در هنگام خشك كردن در اثر هیدرولیز شدن تركیبات پیكروكروسین و آزاد كردن سافرانال تولید می­گردد. در روش سنتی ایرانی، خشك كردن زعفران در سایه و یا اتاق گرم و خشك برای حدود 8 تا 12 روز طول می­کشد. در این روش امكان رشد و تكثیر میكروارگانیزم­ها و افزایش آلودگی و همچنین كاهش قدرت رنگدهی در اثر فعالیت آنزیم­ها، بدلیل طولانی بودن زمان خشك كردن، وجود دارد. در روش خشک کردن اسپانیایی، زعفران بر روی الكی با شبكه توری ابریشمی و تحت دمای متوسطی حدود C 60 - 50 برای مدت 30 تا 60 دقیقه حرارت غیرمستقیم قرار داده می­شود. در این روش رنگ بیشتری نسبت به روش سنتی ایرانی و یا خشك كردن در هوای آزاد، ظاهر می­شود و احتمال آلودگی­های قارچی محدود می­شود. نگهداری زعفران پس از خشك كردن و سرد نمودن، زعفران را داخل ظروف مناسب قرار می­دهند. زعفران ممكن است در ظروف شیشه­ای، پاكت­های پلی اتیلنی، قوطی­های پلی اتیلنی و یا پاكت­های آلومینیومی لایه دار بسته بندی شود. زعفران باید پس از بسته بندی برای جلوگیری از فشرده شدن داخل كارتن قرار گیرد و هنگام ترابری در جعبه­های چوبی یا فلزی گذاشته شود. زعفران باید در مكان بهداشتی، درجه حرارت و رطوبت مناسب و دور از نور نگهداری شود. درجه حرارت محل نگهداری زعفران نباید از 20 درجه سانتی­گراد بیشتر باشد. با توجه به اینكه اسانس (مواد معطر) زعفران قابل تبخیر شدن است، در صورت نگهداری نامناسب به مرور زمان اسانس آن تبخیر شده و از اثرات دارویی و طعم و مزه­ی آن كاسته می­شود و مرغوبیت آن از دست می­رود. چون مواد معطر گیاه یعنی اسانس در حالت پودر شده، بسیار سریعتر از نوع پودر نشده­ی آن تبخیر می­شود، بهتر است زعفران را تا موقع مصرف پودر نكنیم و یا در صورت پودر كردن درظرف در بسته نگه داری کنیم. تقلب در زعفران زعفران بعنوان گرانترین ادویه جهان، باعث شده که برخی از افراد سودجو با تهیه زعفران تقلبی و عرضه آن به بازار به منافعی دست یابند. مهمترین تقلبی كه به عنوان زعفران صورت می­گیرد، گلرنگ است كه شباهت زیادی به زعفران دارد و می­تواند ایجاد رنگ زرد كند. زعفران به ویژه به صورت پودر، با تقلبات بیشتری می­تواند همراه باشد. همچنین ممکن است زعفران را سائیده و با خاک سرخ مخلوط کنند تا افزایش وزن پیدا کند و یا خامه سفید زعفران را با محلول زعفران سائیده و همراه با مواد دیگر به رنگ کلاله در می­آورند. گاهی نیز موادی مانند ریشه زردچوبه، کاسبرگ و گل همیشه بهار را با زعفران مخلوط می­سازند روش شناسایی زعفران تقلبی روشهای مختلفی جهت تشخیص زعفران تقلبی وجود دارد كه به موارد زیر اشاره می­شود. 1- اگر تارهای زعفران را بین کاغذ صافی یا روزنامه گذاشته و فشار دهیم نباید لکه چربی باقی بماند. 2- رنگ تارهای زعفران در بنزین محلول نیست، یعنی اگر چند تار را در بنزین انداختیم نباید بنزین را رنگین کند. 3- زعفران طبیعی دارای رنگ قرمز روشن و طعمی مطبوع و کمی تلخ و بوی تندی دارد. 4- زعفران طبیعی آب را به رنگ زرد درمی­آورد و در مجاورت اسید سولفوریک غلیظ رنگ آبی تولید می­کند، ولی زعفران تقلبی آب را به رنگ زرد میخکی یا نارنجی درآورده و در اسید سولفوریک تغیر رنگ نمی­دهد (6). مصرف زعفران به مقدار زیاد سمی است و باعث استفراغ، خون ریزی رحم، اسهال خونی، سرگیجه، بی حالی، زردی پوست و تحریكات شدید ماهیچه­های صاف و حتی گاهی مرگ نیز می­شود. با آزمایشاتی كه به عمل آمده، مصرف حداكثر تا 5/1 گرم در روز برای یك فرد بالغ بلامانع است ولی باید سعی كرد كه برای جلوگیری از عوارض و مشكلات بعدی كم تر از این مقدار مصرف شود و از زیاده روی در مصرف آن خودداری ورزید. زعفران استاندارد زعفران ماده­ای است که از سائیدن کلاله گیاه زعفران به دست می­آید. زعفران به دو صورت رشته­ای و پودری یافت می­شود. زعفران رشته­ای شامل کلاله­های خشک و قرمز تیره است که لبه­های آن مشابه قیفی برگشته و قسمت فوقانی آن دندانه­دار است. کلاله­ها ممکن است یک شاخه، دو شاخه و یا سه شاخه و به قسمت کوتاه قرمز رنگی از خامه متصل باشند. زعفران پودر؛ عبارت است از زعفران رشته­ای سائیده شده­است. زعفران رشته­ای باید فاقد اضافه­های گل، مواد خارجی و عاری از کپک و حشرات باشد. حداکثر رطوبت قابل قبول در زعفران رشته ای 14% و در زعفران پودری 8% است.

عکس زعفران

عکس

http://ghaen-saffron.com/index.php?option=com_content&view=article&id=24&Itemid=14# http://ghaen-saffron.com/images/slid/hhhhhh.jpg

طرح بسته بندی زعفران ششتمد

امضای قرارداد بین ایران و ژاپن ؛ طرح بسته بندی زعفران ششتمد خانم زهرا زارع روز گذشته قرارداد طرح بسته بندی زعفران ششتمد بين «کين ايچي کومانو» سفير ژاپن در ايران و سيدمحمد طباطبايي يزدي رئيس سازمان جهاد کشاورزي خراسان رضوي به امضا رسيد. مدیرعامل شرکت تعاونی زنان سامان پارت ششتمد در گفتگو با سبزوار نیوز از امضای قرارداد طرح بسته بندی زعفران ششتمد خبرداد. زهرا زارع ششتمد گفت : ششتمد در فاصله 30 کیلومتری از شهرستان سبزوار واقع شده است و با توجه به موقعیت کوهپایه ای آن اکثریت مردم ساکن این شهر کشاورز و دامدارند. وی ادامه داد : محصول عمده کشاورزان در بخش ششتمد زعفران و خشکبار از جمله آلو ، گردو ، زرشک و ... می باشد. مدیرعامل نمونه استان گفت : با توجه به نبود امکانات و طولانی شدن پروسه فرآوری زعفران و بسته بندی غیر اصولی آن از عطر زعفران کاسته میشود و باعث میشود تا سود کمتری به کشاورزان ششتمدی برسد. کارآفرین برتر خراسان رضوی ادامه داد : با توجه به این مشکلات بر آن شدیم تا با کمک مسئولین محلی و شهرستان تا حدودی از این مشکلات بکاهیم و کشاورزان ششتمد را در عرضه محصولات یاری کنیم. مدیرعامل شرکت تعاونی زنان سامان پارت گفت : در همین راستا با کمک مسئولین مذاکراتی با نماینده کشور ژاپن انجام شد و بازدید هایی از این منطقه و محل احداث کارخانه بعمل آمد که خوشبختانه مورد رضایت ایشان قرار گرفت و اکنون شاهد امضای این قرارداد هستیم که میتواند علاوه بر بسته بندی بهداشتی محصولات کشاورزان و اشتغالزایی در منطقه ،با کاهش واسطه ها شرایط عرضه مستقیم محصولات کشاورزان به بازار را محیا گردداند. وی در ادامه گفتگو با خبرنگار سبزوار نیوز به طرح تولید دستمال کاغدی در ششتمد اشاره کرد و گفت : این طرح متاسفانه بدلیل بعضی مشکلات و کمبود منابع مالی متوقف شده است که امیدواریم در آینده ای نزدیک شاهد آغاز مجدد آن باشیم. شایان ذکر است که شرکت تعاونی زنان سامان پارت در سالهای 85 و86 بعنوان تعاونی نمونه استان معرفی گردید و خانم زارع نیز بعنوان کارآفرین برتر و مدیرعامل نمونه استان شناخته شدند.

بروغنی: کشت بی رویه زعفران در ششتمد خطرناک است

بروغنی: کشت بی رویه زعفران در ششتمد خطرناک است بروغنی در ارتباط با مشكل آب شرب ششتمد به برگزاری جلسه شورای اداری شهرستان در این بخش اشاره و افزود: در این جلسه مقرر شد بخش‌های منابع و تغذیه آب بررسی شده تا در درازمدت مشكل آب شرب منطقه برطرف شود. بروغنی در زمینه كشت بی‌رویه زعفران در ششتمد با تاكید بر این‌كه سیاست‌ دولت نباید به سمت كشت تك محصولی برود، این امر را بسیار خطرناك دانست و به پیامدهای آن اشاره كرد. وی به تأخیر احداث سالن ورزشی ششتمد اشاره كرد و افزود: اعتبار این پروژه 800 میلیون ریال رسیده است. بروغنی با بیان این‌كه سبزوار ظرفیت خوبی در زمینه ورزش دارد، اظهار داشت: این شهرستان همانند حوزه‌های علمی و هنری در بخش ورزش هم موفق بوده است و 5.2 میلیارد برای مجتمع 15هزار نفری ورزشی سربداران سبزوار اعتبار شده است. نماینده مردم سبزوار در مجلس با اشاره به این‌كه در شهرستان سبزوار بیش از یك‌هزار و 400 رشته قنات و چشمه وجود دارد، خاطرنشان كرد: یكی از مشكلات مردم در بخش كشاورزی هدر رفتن آب در برخی روستاها است كه اگر در حوزه قنوات كار شود با هزینه كمتر درآمد بیشتر را به‌دست می‌آوریم و امسال به دنبال جذب اعتبار برای قنوات از اعتبارات خشكسالی‌ها هستیم تا در حوزه لایروبی و مرمت قنوات رشد خوبی داشته باشیم. منتشر شده در تاریخ ۱۳۸۹

ششتمد، قطب توليد زعفران در سبزوار

مسوول امور باغباني جهادکشاورزي سبزوار گفت: از 1400 هکتار اراضي زعفران شهرستان، 70 درصد آن در منطقه ششتمد قرار دارد که قطب توليد زعفران سبزوار محسوب مي‌شود. به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، منطقه خراسان، سيد فريد حبيبي در گردهمايي زعفرانکاران که در شهر ششتمد سبزوار برگزار شد، افزود: آشنايي و توجه کشاورزان به توليد طلاي سرخ نه تنها در درآمدزايي و اشتغال‌زايي آنها موثر است بلکه با فرآوري مطلوب، صادرات بيشتر اين محصول را فراهم مي‌کند. وي کاشت پيازهاي ضدعفوني شده نسبت به کنه و آفات، خاک‌اندازي يکسال در ميان مزارع، مبارزه با آفات و جوندگان خصوصاً موش به عنوان اين بين برنده 30 درصد پيازها را از جمله مسايلي دانست که بايد مورد توجه قرار بگيرد. وي بهترين زمان محلول‌پاشي براي اين محصول را 15 بهمن تا 10 اسفند ماه اعلام و اضافه کرد: تغذيه برگي گياه زعفران باعث افزايش وزن پياز آن و در نتيجه موجب افزايش ميزان گل‌دهي گياه است. حبيبي با اشاره به سرماي شديد سال 86 تصريح کرد: اجراي طرح نجات مزارع زعفران با محلول‌پاشي اين گياه باعث جبران افت شديد زعفران شد و ميزان توليد از 1.3 تن به 9.8 تن در سال جاري رسيد که اين رقم 7.5 برابر افزايش را نشان مي‌دهد. در اين مراسم مدير اداره آموزش و ترويج جهادکشاورزي سبزوار، آشنايي زعفرانکاران با مديريت صحيح تغذيه گياهي و فرآوري آن را از جمله اهداف برگزاري اين گردهمايي عنوان کرد. مهندس محمود اکبري‌منش افزود: برگزاري گردهمايي‌هايي تخصصي تا حدودي مشکلات و معضلات توليدکنندگان را مرتفع مي‌سازد. اين گردهمايي با حضور کارشناسان مرکز تحقيقات و منابع طبيعي خراسان رضوي و 150 نفر از کشاورزان زعفرانکار منطقه ششتمد برگزار شد. انتهاي پيام كد خبر: 8812-03161

فعالیتهای شرکت زنان سامان پارت بیهق

فعالیتهای شرکت زنان سامان پارت بیهق قراردادي بين سفارت ژاپن و وزارت جهاد كشاورزي منعقد شد كه بر اساس آن قرار شد مبلغي از طرف كشور ژاپن از محل اعتبارات طرح هاي GGP (پروژه هاي كمك هاي بلاعوض ژاپن براي امنيت بشري ميان افراد بسيار فقير) به اين شركت جهت ساخت كارگاه بسته بندي زعفران و خشكبار در شهر ششتمد داده شود تا با ايجاد اين كارگاه و اشتغال تعدادي از جوانان شهر گامي جهت ارتقا و پيشرفت ششتمد برداشته شود .این قرارداد براساس طرح ارائه شده مدیرعامل شرکت تعاونی زنان سامان پارت بیهق عضو اتحادیه شرکتهای تعاونی روستایی شهرستان سبزوار در خصوص احداث کارگاه فرآوری و بسته بندی زعفران و سایر محصولات کشاورزی توسط سفیر کشور ژاپن در ایران منقد گردید. از اهداف ايجاد كارگاه فرآوري زعفران به 1- ايجاد اشتغال براي جوانان شهر 2- رساندن محصول با كيفيت به دست مشتريان داخلي 3- سعي در صادر نمودن اين محصول به كشور هاي منطقه می توان اشاره نمود.